राष्ट्रीय बायोगॅस व खत व्यवस्थापन कार्यक्रम

सदर योजनेचा उददेश खालील प्रमाणे

    • स्वयंपाकासाठी बायोगॅस पुरविणे
    • एल.पी.जी.व इतर पांरपारीक उर्जा साधनांचा वापर कमी करणे
    • एकात्मीक उर्जा धोरणात नमुद केल्यानुसार स्वंयपाकासाठी आवश्यक उर्जा मिळविणे
    • रासायनीक खताचा वापर कमी करुन सेद्गीय खताचा वापर करण्यास लाभार्थिना प्रवृत करणे
    • ग्रामीण भागातील स्त्रीयांचे जीवनमान सुधारणे व त्यांना होणारा त्रास कमी करणे.

  • बायोगॅस सयंत्रास शौचालय जोडून ग्रामीण भागातील स्वच्छता राखण्यास मदत करणे
  • कार्बनडायऑक्साइड आणि मिथेन यासारख्या वायूंचे वातावरणातील उत्सर्जनाचे प्रमाण घटवून वातावरण बदलांचे नियमन करणे
  • निसर्गातील वृक्ष तोडीस आळा घालून निसर्गाचा समतोल राखणे
  • बायोगॅस पासून विज निर्मीती करून कौटूबिक गरजा भगविणे.

इ. बाबी बायोगॅस उभारणीतून साधता येतात.

योजनेचे फायदे.:-

  • बायोगॅस सयंत्रामध्ये कुजवण्याची प्रकीया बंद जागेत होत असते तो वातावरणात पसरत नाही तर त्यापासुन गॅस निर्माण होतो व त्या वायुचे स्वयंपाकासाठी ज्वलंन होते व त्यातुन विषारी वायुचा नायनाट होतो त्यामुळे व प्रदुषण होत नाही.
  • बायोगॅस सयंत्रामधुन बाहेर पडणारी रबडी (स्लरी) म्हणजे शेतीसाठी लागणारे उकृष्ट दर्जाचे सेंद्गीय खत होय. त्यामुळे जमिनीची पोत सुधारते. व पिकांच्या उत्पादनातही वाढ होते.
  • घरगुती चुलीमुळे होणा-या धुरातील कार्बन डाय ऑक्साइड या विषारी वायुचे प्रदूषण होते तसेच महीलांच्या डोळयांसाठी सुध्दा अपायकारक आहे.हे आपल्याला बायोगॅसमुळे टाळता येते. स्वंयपाक कमी वेळेत करता येतो.
  • रिकाम्या जागेत केलेल्या मानवी व पशु विष्ठेमुळे हवेतील प्रदुषणामुळे व डासांमुळे कॉलरा , गॅस्ट्रो, मलेरिया, डेंगु इ. महाभयंकर रोगांचा फैलाव होतो. तो आपण सयंत्रास शौचालय जोडल्यामुळे रोखु शकतो. व ग्रामीण भागातील जनता आरोग्यदायी होवुन गाव प्रदुषण मुक्त होते. म्हणजेच निर्मल गाव स्वच्छ व सुंदर बनते.
  • गोबरगॅससाठी शेंणाची गरज असल्यामुळे जनावरे पाळणे हे आवश्यक आहे. परंतु जनावरांमुळे आपल्याला शेंतीची मशागत व त्यांच्यापासुन मिळणारे दुधदुभते यामुळेही आर्थिक फायदा होतो.
  • घरगुती चुलीसाठी लाकडांचे जळन आवश्यक असते सर्वसाधारण पणे एका कुटूबांसाठी वर्षाकाठी एका वृक्षाचे लाकुड जळणासाठी लागते त्यामुळे मोठया प्रमाणात वृक्ष तोड होते परंतु बायोगॅस मुळे जंगल तोडीस आपोआपच आळा बसतो.
  • बायोगॅस योजनेचा महत्वाचा फायदा म्हणजे बायोगॅस सयंत्रास शौचालय जोडल्यामुळे ग्रामीण भागागतील स्वच्छतेचा प्रश्न निकाली काढण्यासाठी मदत होते.

योजनेचा पात्र लाभार्थि

ग्रामीण भागातील ज्या लाभार्थिकडे स्वःताची जनावारे व बायोगॅस बांधकामासाठी जागा आहे तो सदर योजनेचा पात्र लाभार्थि आहे.
बायोगॅस बांधकाम केलेस मिळणारे अनुदान :-
ग्रामीण भागात बायोगॅस बांधकाम केलेस केंद्ग शासनाचे नवीन आणि नवीकरणीय मंत्रालया मार्फत दिनांक ०७/०५/२०१४ पासून खालील प्रमाणे अनुदान दिले जाते.

 

राष्ट्रीय बायोगॅस विकास योजना  वर्ष २०१६- १७

  • सन 1982 ते मार्च-2017 अखेर  बांधकाम केलेल्या बायोगॅस सयंत्राची संख्या :-       115959
  • सन 1982 ते मार्च-2017 अखेर  बायोगॅसला शौचालय जोडलेल्या सयंत्राची संख्या :-   95093
  • सन 1982 ते  मार्च 2017 अखेर  बांधलेल्या मागास वर्गीय बायोगॅस लाभार्थी संख्या :-  4498
  • सन 1982 ते मार्च 2017 अखेर बायोगॅससाठी वाटप केलेल्या अनुदानाची रककम :-  74 कोटी 
  • सन 2016-17 चे बायोगॅस बांधकामाचे भौतिक उद्दिष्ट :- 3735 ( जनरल-3700+ मागास-35)
  • माहे  मार्च -2017  अखेर साध्य :- 3351
  • मागास- उदिष्ट-35 साध्य- 80
  • शौैचालय जोडलेले बायोगॅस सयंत्रे :-3212
  • बांधकाम चालू सयंत्रे :- 3351
  • प्राप्त अनुदान रक्कम रु. :-4,83,76984-/-
  • खर्च अनुदान रक्कम रु. :- 4,8370503/-

सदर योजनेतून मागील 9 वर्षात बायोगॅस सयंत्राचे दिलेले उद्दिष्ट व साध्य खालील प्रमाणे आहे.

वर्षे राज्य उदिष्ट जिल्हा उदिष्ट जिल्हा साध्य राज्याशी % वारी शेरा
2007-08 13500 5330 7037 52 राज्यात प्रथम
2008-09 15000 8500 8500 56 राज्यात प्रथम
2009-10 8000 2460 2460 30 राज्यात प्रथम
2010-11 20000 5500 5503 28 राज्यात प्रथम
2011-12 20000 5000 5019 25 राज्यात प्रथम
2012-13 16000 4100 4123 25 राज्यात प्रथम
2013-14 12600 3400 3400  27   राज्यात प्रथम
2014-15 14200 3780 3780 27 राज्यात प्रथम
2015-16 14660 3998 4021 28 राज्यात प्रथम
2016-17 13933 3735 3351 24 राज्यात प्रथम 


अनुदान-

1 घ.मी- जनरल- रु.-5500/- मागास-रु.- 7000/- 2 ते 6 घ.मी- जनरल-रु.-9000/- मागास-रु.-11000/- व शौचालय जोडलेस अतिरिक्त रु. 1200/-

सन १९८२-८३ ते २०१६-१७ अखेर बायोगॅस योजना माहीती. ( जि.प.कोल्हापूर )बायोगॅस बांधकामासाठी लाभार्थिची अर्थिक कुवत नसेल तर त्यासाठी राष्ट्रीयकृत व सहकारी बँका कडूनकर्ज पुरवठा केला जातो व मिळणारी अनुदानाची रककम लाभार्थिचे कर्ज खाती जमा केली जाते. या शिवाय बायोगॅसचा स्वयपाकाव्यतीरीक्त इतर कारणासाठी वापर केलेस उदा.इतर उर्जा साधनांचा वापर कमी करुन डिझेल बचत करणे,जनरेटर,रेफ्रिजटेर यांच्या वापरासाठी बायोगॅसचा वापर केलेस प्रति सयंत्रास ९००० रु. अनुदान देणेत येते .

राष्ट्रीय बायोगॅस विकास कार्यक्रम सन 2010-11 ते  2016-17 अखेर वर्षवार तालुकावार  बायोगॅस सयंत्राची उद्दीष्ट व साध्य माहीती.
अ. क्र. गटाचे नाव करवीर हातकणंगले शिरेाळ शाहुवाडी पन्हाळा ग.बावडा राधानगरी भुदरगड कागल गडह्रिग्लज आजरा चंदगड एकूण
वर्ष उद्दीष्ट साध्य उद्दीष्ट साध्य उद्दीष्ट साध्य उद्दीष्ट साध्य उद्दीष्ट साध्य उद्दीष्ट साध्य उद्दीष्ट साध्य उद्दीष्ट साध्य उद्दीष्ट साध्य उद्दीष्ट साध्य उद्दीष्ट साध्य उद्दीष्ट साध्य उद्दीष्ट साध्य
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28
1 2010-11 815 815 190 190 70 70 335 335 460 460 195 195 645 645 430 433 665 665 590 590 540 540 565 565 5500 5503
2 2011-12 700 750 180 191 70 80 450 312 500 638 100 108 650 700 500 435 450 500 450 450 500 405 450 450 5000 5019
3 2012-13 550 554 110 110 94 94 200 200 535 540 64 64 631 645 375 375 551 551 340 340 275 275 375 375 4100 4123
4 2013-14 525 525 100 100 50 43 200 200 400 400 60 67 425 425 350 350 415 415 300 300 200 200 375 375 3400 3400
5 2014-15 552 552 85 85 35 35 250 250 500 510 58 58 550 550 340 330 430 430 300 300 230 230 450 450 3780 3780
6 2015-16 575 575 50 50 19 19 300 300 560 560 175 175 569 581 275 275 575 575 250 250 250 250 400 411 3998 4021
7 2016-17 500 540 70 72 25 21 300 306 500 555 75 108 500 458 300 192 550 340 270 175 270 209 375 375 3735 3351
Total 14857 18268 4926 5367 3146 3506 5311 6459 9749 11466 1703 1830 10907 13994 8635 11437 9251 10860 8973 11076 7817 9608 7730 8737 96740 115959
टीप-  Total  या ठिकाणी नमूद आकडे हे  सन 1982-93 पासून शासनाकडील प्राप्त उदिदष्टापैकी  गटवार उदिदष्ट वाटप आणि साध्याचे आहेत.

सदर योजना राबवित असताना सन १९८२ ते ८३ ते सन २०१६-१७ अखेर देशात व राज्यात अनेक बक्षीस योजना राबविली जात असे व त्यात आपल्या जिल्हयास तसेच जिल्हा परिषदेस अनेक बक्षीसे मिळाली आहेत.

भुदरगड

शाहुवाडी

 

बातम्या व घडामोडी
सॉफ्टवेअर्स
Calendar
< 2017 >
November
SMTuWThFS
   1234
  • All day
    2017.11.04

    गुरुनानक जयंतीच्या शुभेच्या!!!!!!….

567891011
121314
  • All day
    2017.11.14

    पंडित जवाहरलाल नेहरूंची आज जयंती. बालदिन म्हणून दरवर्षी हा दिवस साजरा केला जातो

15161718
19202122232425
262728
  • All day
    2017.11.28

    महात्मा जोतीबा फुले यांचा मृत्यू २८ नोव्हेंबर १८९० साली झाला..

2930  
अभ्यागत
visitors total